مناظره امام صادق(ع)و طبیب هندی

 بدون تردید، علوم حضرات معصومین علیهم السلام اکتسابی نیست و آنچه از ذهن شفاف و نورانی آن بزرگواران انعکاس می‏یابد، اشعه‏ هایی از انوار الهی است که از پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله تا معصوم ‏چهاردهم امام زمان(عج) نسلی بعد از نسل، به یادگار مانده و زمینیان را بهره‏ مند ساخته است.مناظره امام صادق+طب امام صادق+دانستنیهای دانش آموز+دهکده دانستنیها+اطلاعات عمومی
    اگر غیر از این بود، می‏بایست علوم آنها مقطعی و زودگذر باشد و جز در عصر خویش، کاربردی آن هم در همه ‏زمینه‏ ها، بدون کمترین تخلف نداشته باشد و در برخورد با شخصیت‏های علمی هم عصر خود و عالمان قرون بعد، منفعل گردد.

  جستجوی مفصل این نکته را به عهده خوانندگان محترم گذاشته و تنها مناظره زیر را که به علم پزشکی امام صادق علیه السلام اشاره‏ دارد، نقل به مضمون می‏کنیم.


    روزی امام صادق علیه السلام به مجلس منصور دوانیقی وارد شد. طبیب هندی ‏کنار خلیفه نشسته بود. او کتاب‎هایی را که در موضوع «علم طب‏» نگاشته شده بود، برای خلیفه می‏خواند تا ضمن سرگرم ساختن او بر معلومات خلیفه بیفزاید.


    امام صادق علیه السلام در گوشه‏ ی مجلس نشست. بارانی از هیبت و ابهت از چهره حضرت می‏بارید. مدتی گذشت. هنگامی که طبیب از خواندن کتاب‎ها فارغ شد، نگاه‏اش به امام صادق علیه السلام دوخته شد. لحظاتی مشغول‏ تماشای سیمای حضرت شد. ابهت و صلابت امام تنش را لرزاند. نگاه‏اش‏ را به سوی خلیفه برگرداند و با این سؤال سکوت را شکست:مناظره امام صادق+طب امام صادق+دانستنیهای دانش آموز+دهکده دانستنیها+اطلاعات عمومی



    - این مرد کیست؟


    - او عالم آل محمد(صلی الله علیه و آله) است.


    - آیا میل دارد از اندوخته‏ های علمی من بهره‏مند گردد؟


    نگاه خلیفه روی امام قرار گرفت. قبل از این که چیزی بگوید،امام لب به سخن گشود: نه!


    طبیب که از پاسخ امام شگفتش زده بود، پرسید: چرا؟


    - چون بهتر از آنچه تو داری، در اختیار دارم.


    - چه چیز در اختیار داری؟


    - گرمی را با سردی معالجه می‏کنم و سردی را با گرمی، رطوبت را با خشکی درمان می‏کنم و خشکی را با رطوبت و آنچه را که پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) فرموده به کار می‏بندم و نتیجه کار را به خداوند وامی‏گذارم.
مناظره امام صادق+طب امام صادق+دانستنیهای دانش آموز+دهکده دانستنیها+اطلاعات عمومی


    سپس به سخن جدش رسول الله اشاره کرده، افزود: «معده خانه ‏هر بیماری و پرهیز، سر هر درمان است.»


    طبیب هندی برای این که سخنان امام را سبک جلوه دهد، پرسید: مگر طب غیر از این‏ها است که گفتی؟! امام فرمود: گمان می‏کنی من مثل تو این‏ها را از کتاب‎های طبی آموخته‏ام؟!


    - حتما، غیر از این، راهی برای فراگیری علم طب وجود ندارد.


    - نه، به خدا سوگند، جز از خداوند، از دیگری نیاموخته‏ ام. اکنون ‏بگو کدام یک از من و تو در علم طب داناتریم؟


    - کار من طبابت است و حتما در طب از شما عالم‏ترم.


    - پس لطفا به سوال‎هایم پاسخ گویید.


    - بپرسید.


    - چرا سر آدمی یک پارچه نیست و از قطعات مختلف به وجود آمده ‏است؟ نمی‏دانم.


    - چرا پیشانی مانند سر انسان از مو پوشیده نیست؟ نمی‏دانم.


    - چرا بر روی پیشانی خطوط مختلفی نقش بسته است؟ نمی‏دانم.


    - چرا ابروها در بالای دیدگان انسان قرار گرفته است؟ نمی‏دانم.


    - چرا چشم‎های انسان به شکل لوزی ساخته شده است؟ نمی‏دانم.


    - چرا بینی میان دو چشم قرار گرفته است؟ نمی‏دانم.


    - چرا سوراخ‎های بینی در زیر آن خلق شده است؟ نمی‏دانم.


    - چرا لب فوقانی و سبیل در قسمت ‏بالای دهان آفریده شده است؟ نمی‏دانم.


    - چرا دندان‎های جلو، تیز و دندان‎های آسیاب، پهن و دندان‎های ‏انیاب (نیش)، دراز آفریده شده است؟ نمی‏دانم.مناظره امام صادق+طب امام صادق+دانستنیهای دانش آموز+دهکده دانستنیها+اطلاعات عمومی

    - چرا کف دست و پا، مو ندارد؟ نمی‏دانم.


    - چرا مرد ریش دارد ولی زن فاقد ریش است؟ نمی‏دانم.


    - چرا ناخن و موهای سر انسان روح ندارند؟ نمی‏دانم.


    - چرا قلب، صنوبری شکل آفریده شده است؟ نمی‏دانم.


    - چرا ریه در دو قسمت آفریده شده و در جای خود متحرک است؟ نمی‏دانم.


    - چرا کلیه‏ها مانند لوبیا خلق شده‏اند؟ نمی‏دانم.


    - چرا کاسه زانوها رو به جلو قرار دارد؟ نمی‏دانم.


    - چرا میان کف پا، گود است و با زمین تماس ندارد؟ نمی‏دانم.


    - ای طبیب هندی! ولی من به فضل خداوند، به حکمت و پاسخ این ‏سوال‎ها آگاه‏ام. طبیب که چاره‏ای جز تسلیم شدن نداشت، گفت: پاسخ‎ها را بگویید تا بهره‏مند گردم. آنگاه امام به ترتیب به یکایک سوال‎های مطرح شده، چنین پاسخ‏ گفتند:


    - به این جهت ‏سر از قطعات مختلف تشکیل شده و شکاف‎هایی برایش ‏قرار داده شده است تا صداع (سردرد) آن را نیازارد.


    - خداوند مو را بالای سر رویانده تا به وسیله آن روغن لازم به ‏مغز برسد و بخار مغز از طریق موها خارج شود. همین طور، پوششی ‏برای سرما و گرما باشد. ولی در پیشانی مو نیافریده تا چشم‏ ها مزاحمی نداشته باشند و بتوانند به راحتی نور بگیرند.


    - ابروها را بالای چشم قرار داد تا به اندازه کافی به چشم‏ها نور برسد و نیز از رسیدن نور زیاد جلوگیری کند. چون زیادی نور، چشم‏ را آزار داده و زمینه معیوب شدن آن را فراهم می‏سازد.


    - چشم‏ها به شکل لوزی آفریده شده تا داروهایی که با سرمه ‏استعمال می‏شود، به آسانی وارد چشم شده، چرک و مرض به آسانی از آن به وسیله اشک خارج شود.


    - به این جهت ‏بینی را میان دو چشم قرار داده است که بینی نور را به دو قسمت مساوی تقسیم می‏کند تا نور به طور اعتدال به ‏چشم‏ها برسد.


    - سوراخ‎های بینی را در پایین آن آفریده تا چرک‏ های انباشته شده‏ در مغز از این سوراخ‎ها بیرون شده و بوهای معطر که به وسیله هوا متصاعد می‏گردد، از آن، بالا رود.


    - لب و سبیل را به این جهت روی دهان قرار داده است تا از ورود کثافات دماغ به داخل دهان جلوگیری کند. و نیز مانع آلوده شدن ‏خوراکی‏ها گردد.


    - دندان‎های جلو را تیزتر آفریده تا غذا را قطعه قطعه سازند.مناظره امام صادق+طب امام صادق+دانستنیهای دانش آموز+دهکده دانستنیها+اطلاعات عمومی

    - دندان‎های آسیاب را پهن خلق کرده تا غذا به‏ وسیله آنها کوبیده و نرم گردند. دندان‎های انیاب را درازتر آفریده تا میان دندان‎های ‏آسیاب و دندان‎های پیشین، چون ستونی استوار باشند.


    - کف دست و پاها مو ندارند تا بتوانیم اشیاء را به ‏وسیله آنها لمس نموده، از قوه لامسه به اندازه کافی استفاده نماییم.


    - برای مرد ریش قرار داده تا به پوشاندن صورت محتاج نباشد و نیز از زن بازشناخته گردد.


    - به مو و ناخن‏های تن انسان روح نداده تا چیدن و بریدن آنها دردآور و ناراحت کننده نباشد.


    - قلب، صنوبری شکل آفریده شده است تا هنگام آویختگی، نوک‏ باریکش وارد ریه شده و از نسیم آن خنک گردد و نیز مغز سر از حرارت آن آسیب نبیند.


    - ریه را در دو قسمت آفریده تا قلب میان فشارهای آن دو (هنگام ‏باز و بسته شدن) داخل شده و هوا بگیرد.مناظره امام صادق+طب امام صادق+دانستنیهای دانش آموز+دهکده دانستنیها+اطلاعات عمومی

    - کلیه ‏ها مانند لوبیا ساخته شده‏اند، برای این که «منی‏» از کلیه‏ ها قطره قطره به سمت مثانه می‏چکد. اگر کلیه‏ ها کروی و یا به ‏شکل چهارگوش بودند، قطرات منی که همواره در حال انبساط و انقباضند، به یکدیگر برخورد کرده و در نتیجه هنگام خروج، موجب‏ التذاذ نمی‏شدند.


    - این که کاسه زانوها به سمت جلو قرار گرفته، به این جهت است‏ که انسان رو به جلو حرکت می‏کند. سنگینی بدن انسان رو به جلو است. وقتی زانوها به عقب خم شوند، تعادل انسان حفظ شده، راه‏ رفتن و حرکات انسان ناموزون و لرزان نمی‏شود.


    - این که کف پاها را گود و قوسی‏مانند، خلق کرده به این جهت است‏ که تمام کف ‏پاها با زمین تماس پیدا نکند. زیرا اگر تمام کف پاها به زمین تماس پیدا کند، پا، چشم و اعصاب صدمه می‏بینند.


    طبیب که تاکنون سکوت کرده و به سخنان امام گوش می‏داد، با تعجب ‏پرسید: این‏ها را از کجا می‏دانی؟!


    امام پاسخ داد: از پدرانم فراگرفته‏ام؛ پدرانم از رسول‏ خدا(صلی الله علیه و آله) آموخته‏اند؛ رسول ‏خدا از جبرئیل و جبرئیل از خداوند متعال فرا گرفته است.مناظره امام صادق+طب امام صادق+دانستنیهای دانش آموز+دهکده دانستنیها+اطلاعات عمومی

    طبیب هندی که چنین شخصیت علمی را در عمرش ندیده بود، به فکر فرو رفت. آنگاه در حالی که محو تماشای سیمای امام بود، چنین لب ‏به سخن گشود: تصدیق می‏کنم و شهادت می‏دهم که جز خدای یگانه، خدایی نیست و محمد(ص) فرستاده اوست. به خدا سوگند، تاکنون کسی را در طب، عالم‏تر از تو ندیده ‏ام.

مناظره امام صادق+طب امام صادق+دانستنیهای دانش آموز+دهکده دانستنیها+اطلاعات عمومی